Hoe wordt eczeem bij volwassenen behandeld?

Ontdek hoe u eczeem bij volwassenen kunt herkennen aan de hand van illustratieve foto's. Advies, oorzaken en behandelopties om de huid gezond te houden.

Homme avec une plaque d’eczéma sur le genou

Samenvatting

Wat is eczeem bij volwassenen?

Definitie van eczeem bij volwassenen

Eczeem verwijst naar een reeks chronische inflammatoire huidaandoeningen die gekenmerkt worden door intense jeuk, huidvlekken en schilferige wondjes. Deze wondjes kunnen op verschillende delen van het lichaam verschijnen en variëren in ernst van persoon tot persoon. Veel voorkomende symptomen zijn een droge huid, jeuk, roodheid, zwelling, etter, blaasjes en korstjes¹ ². 
Er zijn talrijke soorten eczeem bij volwassenen en verschillende soorten eczeem kunnen tegelijkertijd bij dezelfde persoon voorkomen¹.

Verschil tussen eczeem en atopisch eczeem bij volwassenen¹ ⁴

Hoewel de ’eczeem’ en ‘atopisch eczeem’ vaak door elkaar worden gebruikt, is dit niet terecht en zijn er duidelijke verschillen. Atopisch eczeem of atopische dermatitis is een specifiek type eczeem, maar niet alle soorten eczeem zijn atopisch van aard.
Atopisch eczeem is voornamelijk een huidaandoening die voorkomt bij pasgeborenen en kinderen. Het verdwijnt meestal tijdens de adolescentie, maar in 10-15% van de gevallen blijft het tot in de volwassen leeftijd aanhouden. In zeldzame gevallen treden de eerste opflakkeringen van atopisch eczeem pas op volwassen leeftijd op. 

Femme avec un eczéma atopique sur la nuque et dans le dos

Atopisch eczeem¹ ² ³ ⁴

De kenmerken van atopisch eczeem zijn een droge, jeukende huid, wondjes in de vorm van vlekken, roodheid, blaasjesgevuld met vocht en korstjes, die zich afwisselend in rustige en symptomatische fasen voordoen. 

Contacteczeem¹ ² ³ ⁵

Contacteczeem, of het nu irriterend of allergisch is, treedt direct op op plaatsen die in contact komen met producten, meestal de handen, de nek en het gezicht. Sommige producten kunnen beroepsgerelateerde contacteczeem in de hand werken: schoonmaakmiddelen (reiniging), lijm (industrie), kleurstoffen (kappers), handschoenen (gezondheidssector), enz. 

Bras avec un eczéma de contact sur le poignet
Plantes des pieds avec une dyshidrose

Dyshidrose³ ⁶

Dyshidrose wordt gekenmerkt door het verschijnen van kleine blaasjes op de handpalmen, de zijkanten van de vingers of de voetzolen. Ze gaan vaak gepaard met intense jeuk en soms zelfs pijn.

Nummulair eczeem³ ⁷ 

Bij nummulair eczeem, ook bekend als discoïde dermatitis, is er sprake van chronisch eczeem met ronde of ovale wondjes die op muntstukjes lijken. Deze huidvlekken, die duidelijk afgelijnd zijn, soms etteren en bedekt zijn met korstjes of schilfers, komen meestal voor op de benen, armen en handen. De oorzaken van nummulair eczeem worden nog niet volledig begrepen. 

Plaques d’eczéma nummulaire sur une jambe
Cheville avec un eczéma variqueux

Variceus eczeem³ ⁸

Eczeem dat verband houdt met veneuze circulatiestoornissen, stasisdermatitis, treedt meestal op rond de enkels en veroorzaakt jeuk, roodheid, verdikte huid, ettervorming of zweervorming.

Veelvoorkomende oorzaken van eczeem bij volwassenen

Algemene oorzaken voor de meeste soorten eczeem

De oorzaken van eczeem bij volwassenen zijn multifactorieel en omvatten een wisselwerking tussen genetische, immunologische, omgevings- en psychologische factoren. 

Dessin représentant la génétique et l'hérédité facteur d’eczéma

Genetische factoren¹ ² ⁴

Eczeem en atopische dermatitis in het bijzonder, ontstaan vaak als gevolg van een genetische en erfelijke aanleg. Mutaties zoals die in het filaggrine-gen verzwakken de huidbarrière en de afweer tegen schadelijke invloeden van buitenaf. 

Reactief immuunsysteem¹ ² ⁴

Mensen met atopisch eczeem hebben een overreactief immuunsysteem, dat hoge niveaus IgE-antilichamen produceert in aanwezigheid van allergenen uit de omgeving. 

Dessin montrant la réaction du système immunitaire face à une infection due à l'eczéma
Dessin montrant l'influence de l'environnement sur l'eczéma

Invloed van het milieu¹ ² ⁴

Eczeem kan verergerd worden door verschillende omgevingsfactoren. Contact met irriterende stoffen zoals zeep, ruw textiel, bepaald voedsel, klimaatschommelingen, zweet, tabaksrook, vervuiling, bepaalde medicijnen en infecties kunnen symptomen uitlokken of verergeren. 

De rol van stress bij eczeem bij volwassenen¹ ⁹

Stress verergert ontstekingen en kan de huidbarrière verzwakken. Door stress veroorzaakt gedrag, zoals krabben aan de huidvlekken, kan eczeem verergeren en aanleiding geven tot infectieuze problemen, die op hun beurt weer tot eczeem kunnen leiden. Bovendien kan stress leiden tot leefgewoonten die de eczeemsymptomen verergeren, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat waarin stress en eczeem elkaar versterken.

Dessin d'une personne dont le stress stimule l'inflammation due à son eczéma

Specifieke triggers afhankelijk van het type eczeem 

Bepaalde uitlokkende of verergerende factoren zijn kenmerkend voor bepaalde soorten eczeem bij volwassenen:

  • Irriterende contactdermatitis: chemische producten, reinigingsmiddelen, langdurige blootstelling aan heet water⁵.
  • Allergische contactdermatitis: nikkel in juwelen, parfums, rubber, lijm en kleefstoffen, geneesmiddelen⁵. 
  • Variceus eczeem: chronische veneuze insufficiëntie, weinig bewegen, overgewicht, geschiedenis van flebitis⁸.
     

Het belang van foto's bij het identificeren van eczeem bij volwassenen

De diagnose van eczeem bij volwassenen gebeurt voornamelijk op klinische wijze, wat betekent dat een onderzoek van de huid en de wondjes meestal voldoende is voor een dermatoloog of huisarts om de diagnose van eczeem te stellen.¹
Hoewel ze een klinisch onderzoek niet vervangen, zijn foto's van eczeem een waardevol diagnostisch hulpmiddel.

Cou d’une femme avec une poussée de plaques d’eczéma

Documentatie van de wondjes¹⁰ 

Foto's van de huidvlekken kenmerkend voor eczeem op het moment van de opflakkering maken het mogelijk om de wondjes onmiddellijk te documenteren. De klinische presentatie van eczeem kan veranderen in de tijd die nodig is om een arts te raadplegen. 

Follow-up¹⁰ 

De foto's helpen u om de voortgang van eczeem bij volwassenen en de doeltreffendheid van de behandeling op te volgen. Het is raadzaam deze foto’s mee te nemen en ze te laten zien wanneer u langsgaat bij de dokter. 

Adulte avant et après un traitement de son eczéma sur la joue
Adultes en consultation à distance avec un dermatologue

Telegeneeskunde¹⁰ 

Bij consultatie op afstand met een arts, of telegeneeskunde, kunnen gezondheidswerkers met behulp van foto's de wondjes op afstand onderzoeken. 

Differentiële diagnose¹⁰ 

Door het aspect en de verspreiding van huidvlekken kenmerkend voor eczeem op foto's na te gaan, kunnen artsen eczeem onderscheiden van andere huidaandoeningen die gelijkenissen vertonen. 

Dermatologue observant des photos d’eczéma sur son ordinateur
Partage d’un avis sur des photos d’eczéma entre dermatologues

Delen met specialisten¹⁰ 

Foto's kunnen gemakkelijk worden gedeeld met dermatologen of andere specialisten. Handig als u een tweede of derde opinie zoekt. 

Therapeutische ondersteuning¹⁰ 

Artsen kunnen patiënten de voortgang van eczeem op foto's laten zien om hen te helpen begrijpen wat hun aandoening juist inhoudt en hoe ze ermee om moeten gaan. 

Dermatologue et patient regardant la progression de l’eczéma sur photos

Behandelopties en verzorging van eczeem bij volwassenen¹¹

De huid hydrateren 

De behandeling van eczeem bij volwassenen is voornamelijk gebaseerd op het regelmatig hydrateren van de huid met een verzachtend middel, om de huidbarrière te herstellen en de frequentie van opflakkeringen te verminderen.
Dexeryl Emollient Cream is ontworpen om te voldoen aan de specifieke behoeften van de droge, atopische huid en is een complete huidverzorging voor volwassenen die last hebben van eczeem. Deze verzachtende crème is een medisch hulpmiddel die de huid diepgaand hydrateert en de huidbarrière helpt te herstellen, terwijl eczeemwondjes effectief worden voorkomen.
De eenvoudige formule met bewezen doeltreffendheid is parfumvrij en zonder parabenen. Hij verzacht de jeuk en verlicht de huid van het trekkerige gevoel, waardoor er minder dermocorticoïden nodig zijn. 

Behandelopties tegen opflakkeringen 

Tijdens een opflakkering kan een plaatselijke behandeling met medicijnen nodig zijn. Artsen schrijven lokale corticosteroïde crèmes of zalfjes voor om op de huidvlekken aan te brengen om de ontsteking en jeuk te verminderen. 

Het voorkomen van opflakkeringen 

Om opflakkeringen van eczeem te voorkomen:

  • Hydrateer de huid dagelijks met een verzachtend middel zoals Dexeryl Crème Émollient
  • Kies voor zachte katoenen of linnen kleding en vermijd wol of ruwe synthetische vezels.
  • Neem korte, warme douches met milde zeepvrije reinigingsmiddelen zoals Dexeryl-reinigingsolie. 
  • Zorg voor een koele temperatuur in de slaapkamer. 
  • Vermijd tabaksrook. 
  • Om infecties door krabben te voorkomen, knipt u uw nagels best kort en dient u ervoor te zorgen dat u niet aan de wondjes komt. 

Behandeling van ernstige vormen

Als de gebruikelijke behandelingen falen, of in het geval van een ernstige vorm, kan de dermatoloog lokale of orale immunosuppressieve behandeling, UVA/UVB-fototherapie of uitzonderlijke behandelopties voorschrijven.

Wanneer moet ik naar een dermatoloog?² ¹¹ ¹²

De behandeling van eczeem bij volwassenen vereist een persoonlijke aanpak, met de hulp van een arts. Als een huisarts eenvoudige vormen van eczeem kan behandelen, is het hoe dan ook raadzaam een dermatoloog te raadplegen, met name in de volgende gevallen:

- Diagnostische onduidelijkheid kan verder onderzoek vereisen. 
- Ineffectieve behandeling: als de symptomen niet verbeteren met de eerstelijnsbehandeling die door uw huisarts voorgeschreven zijn. 
- Matige en ernstige vormen: sommige vormen van eczeem vereisen gespecialiseerde zorg zoals fototherapie of systemische medicatie.
- Verergering van de symptomen: als de wondjes zich uitbreiden, pijnlijker worden of geïnfecteerd raken. 
- Bijwerkingen van de behandeling. 
- Impact op de levenskwaliteit met nadelige effecten op uw slaap, moreel, werk en sociale activiteiten. 

In geval van complicaties van eczeem, met name superinfectie van de wondjes, is het raadzaam om zo snel mogelijk een huisarts te raadplegen of naar de spoedafdeling te gaan.

Références:   

1. L’Assurance Maladie. Eczéma ou dermatite atopique : causes, symptômes et évolution. Ameli.fr. Septembre 2023. [Disponible sur :] https://www.ameli.fr/assure/sante/themes/eczema-atopique/reconnaitre-eczema-atopique  
2. Nemeth V, Evans J. Eczema. National Library of Medicine. Août 2022. [Disponible sur :] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538209/  
3. American Academy of Dermatology. Eczema: types and treatments. AAD.  2023. [Disponible sur :] https://www.aad.org/public/diseases/eczema/types  
4. INSERM. Dermatite atopique (eczéma atopique). Une maladie chronique inflammatoire de la peau fréquente. INSERM.fr. Juillet 2017. [Disponible sur :] https://www.inserm.fr/dossier/dermatite-atopique-eczema-atopique/  
5. Litchman G, Nair PA, Atwater AR, et al. Contact Dermatitis. National Library of Medicine. Janvier 2023. [Disponible sur :] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459230/  
6. Calle Sarmiento PM, Chango Azanza JJ. Dyshidrotic Eczema: A Common Cause of Palmar Dermatitis. Cureus. Octobre 2020;12(10):e10839.   
7. Dubin C, Del Duca E, Guttman-Yassky E. Drugs for the Treatment of Chronic Hand Eczema: Successes and Key Challenges. Ther Clin Risk Manag. Décembre 2020;16:1319-1332.   
8. Yosipovitch G, Nedorost ST, Silverberg JI, Friedman AJ, Canosa JM, Cha A. Stasis Dermatitis: An Overview of Its Clinical Presentation, Pathogenesis, and Management. Am J Clin -Dermatol. Mars 2023;24(2):275-286.   
9. Arndt J, Smith N, Tausk F. Stress and atopic dermatitis. Curr Allergy Asthma Rep. Juillet 2008;8(4):312-7.  
10. Kashetsky N, Mar K, Liu C, Rivers JK, Mukovozov I. Photography in dermatology - a scoping review: Practices, skin of color, patient preferences, and medical-legal considerations. J Dtsch Dermatol Ges. Octobre 2023;21(10):1102-1107.   
11. L’Assurance Maladie. La consultation et le traitement en cas d'eczéma ou dermatite atopique. Ameli.fr. Septembre 2023. [Disponible sur :] https://www.ameli.fr/assure/sante/themes/eczema-atopique/consultation-traitement 
12. L’Assurance Maladie. Que faire et quand consulter. Ameli.fr. Septembre 2023. [Disponible sur :] https://www.ameli.fr/assure/sante/themes/eczema-atopique/que-faire-quand-consulter  

Terug naar boven